İngilizce Doğrudan ve Dolaylı Anlatım (Reported Speech)

İngilizcede başkalarının söylediklerini iki farklı yol ile aktarabiliriz. Bunlardan biri, söyleneni değiştirmeden tırnak işaretleri ile cümle içinde kullanmaktır. Bu tür anlatıma, “direct speech” (doğrudan anlatım) adı verilir. Diğer yol ise başkasının söylediklerini kendi cümlenizle birleştirerek tırnak işaretleri kullanmaya gerek olmadan karşı tarafa aktarmaktır. Bu duruma “reported speech” (dolaylı anlatım) adı verilir ve bu tür cümleler dolaylı cümleler (indirect sentences) olarak adlandırılır. İngilizcede doğrudan ve dolaylı cümleler hakkında bilgi sahibi olmak isteyenler doğru yerdesiniz, çünkü bu içeriğimiz tam size göre.

İngilizce Dolaysız Cümleler

Başkasının söylediklerini değiştirmeden, birebir olarak kendi cümlemizin içinde karşı tarafa aktarmanın dolaysız anlatım olarak adlandırıldığını söylemiştik. Bu tür cümlelere dolaysız cümleler (direct sentences) adı verilir. Bu cümleler yapı olarak iki kısımdan oluşur: “Main clause” (ana cümle) ve “subordinate clause” (yan cümle). Subordinate clause yani yan cümle, başkasının söylediklerinin yer aldığı kısımdır. Yan cümle genellikle cümle sonunda yer alır.

İngilizce Dolaylı Cümleler

Başkasının söylediklerini kendi cümlemizle birleştirerek tırnak işaretleri kullanmadan karşı tarafa aktarmanın ‘’reported speech’’ yani dolaylı anlatım olarak adlandırıldığını söylemiştik. Bu tür cümlelere “indirect sentences” (dolaylı cümleler) adı verilir. Başkalarının söylediklerini tırnak işareti içine koymadan aktarabilmek için cümlede belli değişiklikler yapılması gerekir. Başkasının söylediği cümlenin zamanı, cümlenin başka birine aktarıldığı zamana göre değiştirilir.

İngilizce Dolaysız Cümleyi Dolaylı Yapma

İngilizcede doğrudan cümleyi (direct sentence) dolaylı cümleye (indirect sentence) çevirmek için izlemeniz gereken bazı gramer kuralları vardır. Öncelikle kişi zamirleri (personal pronouns), iyelik zamirleri (possessive pronouns) ve iyelik sıfatlarının (possessive adjectives) değiştirilmesi gerekir.
Örneğin ilk cümlede “I” (ben) kullanılmışsa, bu cümleyi dolaylı anlatım ile üçüncü bir kişiye aktarabilmek için “he/she” (o) olarak değiştirmemiz gerekir. Eğer bu cümleyi dolaylı anlatım ile bu cümleyi söyleyen kişiye aktaracaksak, ilk cümledeki “I” (ben), dolaylı cümlede “you” (sen) olarak değiştirilir. Yani cümleyi kime aktardığımızın da önemi vardır. İyelik zamirleri (possessive pronouns) ve iyelik sıfatlarının da (possessive adjectives) bu kural doğrultusunda değiştirilmesi gerekir. Zaman ifadelerinin de cümlenin aktarıldığı zamana göre değiştirilmesi gerekir. Dolaylı cümlelerde, aktarılan cümlenin zaman kipi çoğunlukla geçmiş zamana dönüştürülür. Ancak aktarılan cümledeki durum hala geçerliyse veya aktarılan cümle genel bir gerçeklikten bahsediyorsa zaman kipi değiştirilmez. Doğrudan cümleyi nasıl dolaylı cümle haline getirebileceğinizi daha iyi kavramak için aşağıda yer alan İngilizce doğrudan cümleyi dolaylı hale getirme örneklerini inceleyebilirsiniz.

Örnek 1

Doğrudan Cümle:
The man said “I gave you three thousand dollars.”
(Adam “Sana üç bin dolar verdim” dedi.)

Dolaylı Cümle:
The man said that he gave me three thousand dollars.
(Adam bana üç bin dolar verdiğini söyledi.)

Örnek 2

Doğrudan Cümle:
Travis said “My mother is waiting for me.”
(Travis “Annem beni bekliyor.” dedi.)

Dolaylı Cümle:
Travis said that his mother was waiting for them.
(Travis, annesinin onları beklediğini söyledi.)

Örnek 3

Doğrudan Cümle:
The trainer said “You will be practicing tonight.”
(Antrenör “Bu gece pratik yapıyor olacaksın.” dedi.)

Dolaylı Cümle:
The trainer said that I would be practicing that night.”
(Antrenör o gece pratik yapıyor olacağımı söyledi.)

Örnek 4

Doğrudan Cümle:
The supervisor told me “Do not distract your friends.”
(Gözetmen bana “Arkadaşlarının dikkatini dağıtma” dedi.)

Dolaylı Cümle:
The supervisor told me not to distract my friends.
(Gözetmen, arkadaşlarımın dikkatini dağıtmamamı söyledi.)

Örnek 5

Doğrudan Cümle:
Lina said “The pink bag is mine.” to everyone.
(Lina herkese “Pembe çanta benim.” dedi.)

Dolaylı Cümle:
Lina said to everyone that the pink bag was hers.
(Lina herkese pembe çantanın onun olduğunu söyledi.)

Örnek 6

Doğrudan Cümle:
Lexi said “I can play the guitar.”
(Lexi “Ben guitar çalabiliyorum” dedi.)

Dolaylı Cümle:
Lexi said he can play the gutitar.
(Lexi gitar çalabildiğini söyledi.)

Örnek 7

Doğrudan Cümle:
The student said “Our team has the best players.”
(Öğrenci “Takımımız en iyi oyunculara sahip.” dedi.)

Dolaylı Cümle:
The student said that their team has the best players.
(Öğrenci, takımlarının en iyi oyunculara sahip olduğunu söyledi.)

Örnek 8

Doğrudan Cümle:
Bryce said “I got the highest mark in the exam.”
(Bryce “Sınavda en yüksek notu ben aldım.” dedi.)

Dolaylı Cümle:
Bryce said that he got the highest mark in the exam.
(Bryce, sınavda en yüksek notu kendisinin aldığını söyledi.)

Örnek 9

Doğrudan Cümle:
Hayley said “I will meet my family tomorrow.”
(Hayley, “Yarın ailemle görüşeceğim” dedi.)

Dolaylı Cümle:
Hayley said that she would meet her family the next day.
(Hayley ertesi gün ailesiyle buluşacağını söyledi.)

Örnek 10

Doğrudan Cümle:
My mother says “You will lose your job if you keep being late.”
(Annem “Geç kalmaya devam edersen işini kaybedersin.”) diyor.

Dolaylı Cümle:
My mother says that I will lose my job if I keep being late.
(Annem geç kalmaya devam edersem işimi kaybedeceğimi söylüyor.)

Dolaylı ve Dolaysız Anlatımda Soru Cümleleri

Doğrudan soru cümlelerini dolaylı hale getirirken dikkat edilmesi gereken noktaları şu şekilde özetleyebiliriz: Yan cümledeki soru “yes-no” question (evet-hayır cümlesi) ise, yan cümlenin başına whether (eğer) veya if (eğer) getirilir. Aktarılan cümlenin zaman kipi, cümlenin aktarıldığı zamana göre değiştirilir. Aktarılan cümlenin zaman kipi çoğunlukla geçmiş zamana dönüştürülür. Fakat aktarılan cümle genel bir gerçeklikten bahsediyorsa zaman kipi değiştirilmez. İngilizcede başka birinin söylediği soru cümlelerini doğrudan ve dolaylı anlatımda nasıl başkasına aktaracağınızı daha iyi anlayabilmek için aşağıda yer alan örnekleri inceleyebilirsiniz.

Örnek 1

Doğrudan Cümle:
Lena asked me “Is this pen yours?”
(Lena bana “Bu kalem senin mi?” diye sordu.)

Dolaylı Cümle:
Lena asked me if this pen is mine.
(Lena bana bu kalemin benim olup olmadığını sordu.)

Örnek 2

Doğrudan Cümle:
Your mother asked me “Can you take my daughter to school?”
(Annen bana “Kızımı okula bırakır mısın?” diye sordu.)

Dolaylı Cümle:
Your mother asked me to take you to school.
(Annen seni okula götürmemi istedi.)

Örnek 3

Doğrudan Cümle:
My mother asked me “Where did you go last night?”
(Annem bana “Dün gece nereye gittin?” diye sordu.)

Dolaylı Cümle:
My mother asked me where I went the other night.
(Annem bana geçen gece nereye gittiğimi sordu.)

Örnek 4

Doğrudan Cümle:
She asked me “Did you sleep well?”
(Bana “İyi uyudun mu?” diye sordu.)

Dolaylı Cümle:
She asked me if I slept well.
(Bana iyi uyuyup uyumadığımı sordu.)

Örnek 5

Doğrudan Cümle:
The robber asked “What is the password to the safe?”
(Soyguncu, “Kasanın şifresi ne?” diye sordu.)

Dolaylı Cümle:
The robber asked what the password to the safe was.r />
(Soyguncu kasanın şifresinin ne olduğunu sordu.)

Örnek 6

Doğrudan Cümle:
My aunt asked me “Where is your mother?”
(Teyzem bana “Annen nerede?” diye sordu.)

Dolaylı Cümle:
My aunt asked me where my mother was.
(Teyzem bana annemin nerede olduğunu sordu.)

Örnek 7

Doğrudan Cümle:
The student asked his classmates “Does anyone know where the teacher is?”
(Öğrenci, sınıf arkadaşlarına “Öğretmenin nerede olduğunu bilen var mı?” diye sordu.)

Dolaylı Cümle:
The student asked his classmates if anyone knew where the teacher was.
(Öğrenci, sınıf arkadaşlarına öğretmenin nerede olduğunu bilen olup olmadığını sordu.)

Örnek 8

Doğrudan Cümle:
The old man asked the young woman “Are you waiting for someone?”
(Yaşlı adam, genç kadına “Birini mi bekliyorsun?” diye sordu.)

Dolaylı Cümle:
The old man asked the young woman if she was waiting for someone.
(Yaşlı adam, genç kadına birini bekleyip beklemediğini sordu.)

Örnek 9

Doğrudan Cümle:
The young woman asked “Can we go home?”
(Genç kadın “Şimdi eve gidebilir miyiz?” diye sordu.)

Dolaylı Cümle:
The young woman asked if they could go home.
(Genç kadın eve gidip gidemeyeceklerini sordu.)

Örnek 10

Doğrudan Cümle:
The girl asked her friend “Can you swim?”
(Kız, arkadaşına “Yüzebilir misin?” diye sordu.)

Dolaylı Cümle:
The girl asked her friend if she could swim.
(Kız, arkadaşına yüzme bilip bilmediğini sordu.)

İngilizce Doğrudan Cümle (Direct Sentence) Örnekler

İşte sizler için İngilizce doğrudan cümle (direct sentence) örnekleri;

Max said “I will not forgive him even if she apologizes.”
(Max “Özür dilese bile onu affetmeyeceğim.” dedi.)
My sister called me and said “I don’t want you to come back home.”
(Kız kardeşim beni aradı ve “Eve geri gelmeni istemiyorum.” dedi.)
Your mother asked me “Did you have dinner?”
(Annen bana “Akşam yemeği yedin mi?” diye sordu.)
He said “I don’t care about your feelings.” to me.
(O bana “Senin duygularını umursamıyorum.” dedi.)
The reporter said “The police arrived 2 hours after the call.”
(Muhabir “Polis, aramadan 2 saat sonra geldi” dedi.)
My friend said “I will throw the greatest party of our class.” to everyone.
(Arkadaşım herkese “Sınıfımızın en büyük partisini ben vereceğim” dedi.)
I heard her say “My best friend has no social skills.” to her classmates.
(Sınıf arkadaşlarına “En iyi arkadaşımın hiç sosyal becerisi yok” dediğini duydum.)
He said “I can say whatever I want to say.” to our teacher.
(Öğretmenimize “Söylemek istediğim her şeyi söyleyebilirim.” dedi.)
Our coach warned him “Don’t insult your friend again.”
(Koçumuz “Arkadaşına bir daha hakaret etme.” diye uyardı.)
My mother said “You will lose all of your friends if you keep talking behind them.”
(Annem “Arkalarından konuşmaya devam edersen bütün arkadaşlarını kaybedersin.”) dedi.

İngilizce Doğrudan ve Dolaylı Anlatım Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Dolaylı Anlatım (Reported Speech) Örnek Cümle Nedir?
Birinin söylediği bir şeyi karşı tarafa tırnak içinde aktardığımız cümlelere dolaylı anlatım (reported speech) cümlesi denir.

İngilizce Reported Speech Nedir?
Reported speech, birinin söylediği şeyi dolaylı yoldan aktarmaktır. Doğrudan cümle yerine, zamanı ve zamirleri değiştirerek aktarım yapılır.

Direct ve Indirect Nedir?
‘’Direct’’, İngilizcede dolaysız, doğrudan, direkt; ‘’indirect’’ ise dolaylı anlamına gelir.

Reported Speech ile Indirect Speech Aynı Mı?
Evet, reported speech ile indirect speech aynı anlama gelir; ikisi de başkasının sözünü dolaylı şekilde aktarmaktır. Sadece isimlendirme farkı vardır, ikisinin de kuralları aynıdır.